Tien jaar later: Vredestotems in het hart van Brussel
Het moment van 'nu of nooit'
Het fotograferen van terreur na de terreuraanslagen van 22 maart
Rouwende mensen in Brussel was wat ik kon fotograferen, maar het voelde niet helemaal goed. Ik kon de rauwe gezichten en stille momenten vastleggen, maar iets in mijn onderbuik zei me dat de beelden niet het hele verhaal zouden vertellen.
Ik herinner me de sfeer op de Beurs (Place de la Bourse) in de dagen na de aanslagen. Het was een zee van krijtboodschappen, kaarsen en bloemen. Maar als fotojournalist wist ik dat dit collectieve verdriet fragiel was. Bovendien voelde ik me als fotojournalist volkomen hulpeloos en machteloos. Hoe moest ik dit verhaal van terroristische aanslagen vertellen? Ik was er niet bij, niet ter plaatse. Ik was er pas vlak na de aanslagen, samen met andere fotografen, om de overlevenden te fotograferen die weg konden lopen.
Maar ik wilde iets bijzonders doen, iets dat men zich zou herinneren.
Op een dag hoorde ik dat de stad van plan was de gedenktekens de volgende dag al te verwijderen. Ik wilde niet dat deze eerbetuigingen slechts een "algemeen beeld" in een nieuwsarchief zouden worden. Ik wilde ze de waardigheid van een studiofoto geven.
Bloemen op een zwart doek
Ik nam een eenvoudig zwart doek mee naar de straat en begon er losse voorwerpen op te leggen: boeketten, briefjes, kleine aandenkens achtergelaten door rouwende vreemden. Door ze tegen die zwarte achtergrond te plaatsen, waren de bloemen niet langer zomaar 'straatafval'. Ze werden Totems van Vrede .
Ik fotografeerde ze daar, midden op de stoep, terwijl ze een race hielden tegen de schoonmaakploegen. Het was een "nu of nooit"-project dat sindsdien een paar keer is gepubliceerd en verkocht, maar de echte waarde ervan voor mij ligt in het feit dat het een tijdcapsule is van de veerkracht van Brussel.
Een decennium aan herinneringen
Tien jaar later is de stad verder gegaan, maar de geur van die bloemen en de zwaarte van die stilte hangen nog steeds in deze beelden. Als ik deze foto's nu bekijk, besef ik weer waarom we doen wat we doen: we leggen de dingen vast die op het punt staan te verdwijnen, zodat ze ons nooit echt verlaten.
Meer informatie over deze serie vind je in mijn documentaireportfolio.